Meer afvalscheiding door omgekeerd inzamelen

De inwoners van Baarn scheiden huishoudelijk afval steeds beter sinds de invoering van het nieuwe inzamelsysteem waarbij inwoners hun afval zelf ‘aan de bron’ scheiden, kortweg: omgekeerd inzamelen. Dat blijkt uit een tussentijdse evaluatie van de afvalinzameling. De evaluatie laat zien dat omgekeerd inzamelen betere scheidingsresultaten oplevert en dit leidt tot meer hergebruik van grondstoffen en minder uitstoot van CO2. Ook blijkt uit de evaluatie dat zonder omgekeerd inzamelen de kosten van de afvalinzameling met ruim tweehonderdduizend euro extra zouden zijn gestegen ten opzichte van 2017. Uit de evaluatie komen ook enkele aandachtspunten naar voren met betrekking tot de service, vooral over de inzameling van restafval, de frequentie waarin de restafvalcontainer wordt opgehaald en het gebruik van de ondergrondse container.

In april vorig jaar rondde de gemeente de invoering af van het nieuwe systeem van afval inzamelen – een project dat was begonnen in 2018. Sindsdien hebben de meeste huishoudens een extra container aan huis gekregen voor het scheiden van plastic, metaal en drankkartons, het zogeheten PMD. Een deel van de huishoudens is gebruik gaan maken van een ondergrondse verzamelcontainer voor het restafval. Een ander deel hield de eigen restafvalcontainer, die echter minder vaak wordt opgehaald. Gedachte hierachter is dat door afval beter te scheiden er minder restafval overblijft dat in de restafvalcontainer belandt om uiteindelijk verbrand te worden. Dat laatste is niet alleen slecht voor het milieu, maar ook kostbaar.

Service
Om een eerste beeld te hebben van hoe de nieuwe afvalinzameling ervaren wordt, welke milieuwinst het oplevert en wat het financieel oplevert, is er een half jaar na de invoering een tussentijdse evaluatie gestart. Daarbij hebben ook inwoners inbreng kunnen leveren via een online enquête, die door ruim vijfhonderd mensen is ingevuld. De resultaten laten zien dat een meerderheid van de invullers het belangrijk vindt om hun afval te scheiden, maar dat men vooral over inzameling van restafval weinig positief is. De container voor restafval zou vaker geleegd moeten worden en de ondergrondse containers voor restafval zijn voor velen niet gemakkelijk in gebruik. De PMD-inzameling krijgt van de respondenten een hogere waardering. Een deel van hen geeft wel aan liever minder containers in de tuin te hebben staan.

Milieu
De cijfers over de milieuresultaten laten zien dat er sinds de invoering van omgekeerd inzamelen meer afval gescheiden wordt opgehaald. Dit leidt tot meer hergebruik van grondstoffen en minder uitstoot van CO2. Deze zaken zijn goed voor het milieu. Wel zijn er zorgen over het feit dat sommige mensen in de PMD-container ook afval gooien dat daar niet thuishoort. Dit zorgt voor vervuiling van het PMD waardoor deze minder goed hergebruikt kan worden.

Kosten
Een financiële analyse leert dat zonder omgekeerd inzamelen de kosten van de afvalinzameling in Baarn met 213.000 euro extra gestegen zou zijn ten opzichte van 2017. Daarmee wordt het bespaardoel van 189.000 euro dat de gemeente eerder had gesteld ruim behaald. Het positieve effect van deze besparing leidt op dit moment echter niet tot een daling van de tarieven voor afvalstoffenheffing. Dat komt omdat ondertussen in heel Nederland de kosten voor afvalverwerking fors gestegen zijn – een ontwikkeling waar de gemeente geen invloed op heeft. Beter afval scheiden neemt die kostenstijging weliswaar niet weg, maar zorgt er wel voor dat de stijging minder groot is.

Aanbevelingen
Naar aanleiding van de tussenevaluatie doet de gemeente ook enkele aanbevelingen voor het verbeteren van de afvalscheiding. Belangrijke punten zijn meer aandacht voor kwaliteit van het scheiden, de handhaving en afvalpreventie. Verder ook inwoners goed te blijven informeren over het hoe en waarom van afvalscheiding. Bijzondere aandacht is ook gewenst voor het faciliteren van afvalscheiding van GFT en papier bij hoogbouw.

De eindevaluatie van het omgekeerd inzamelen wordt na de zomer verwacht.