De geelpoothoornaar

De geelpoothoornaar (voorheen: Aziatische hoornaar) is een grote wespensoort die eigenlijk niet in Nederland thuishoort. Een indringer die gevaarlijk is voor honingbijen, wilde bijen, andere insecten en soms ook voor mensen. Help mee met de bestrijding en lees wat u kunt doen als u een geelpoothoornaar heeft gespot. 

Als verstekeling naar Europa

In 2004 kwam de geelpoothoornaar per ongeluk aan land in Frankrijk. In 2017 bereikte de geelpoothoornaar Zeeland. Sindsdien zijn er elk jaar meer geelpoothoornaars in Nederland. Ook in Baarn nemen de aantallen jaarlijks toe.

Gevolgen voor de natuur

Eén hoornaarvolk eet in een seizoen ongeveer 100.000 insecten. Ze eten vooral bijen, maar ook andere insecten zoals zweefvliegen, libellen en vlinders. Dit heeft gevolgen voor onze natuur. Insecten zorgen namelijk voor de bestuiving van planten en zijn daarmee heel nuttig.

Geelpoothoornaar bestrijden

Bestrijding van de geelpoothoornaar is erg belangrijk. Hiervoor werken wij als gemeente samen met lokale imkers en de provincie Utrecht. Maar ook hulp van u als inwoner is nodig. Door nesten te melden en aan te geven waar u geelpoothoornaars heeft gezien, kunt u ons helpen met de bestrijding.

Wat kunt u doen?

  • Nesten opsporen 
    Controleer uw omgeving regelmatig op nesten van de geelpoothoornaar. De hoornaarkoningin maakt haar voorjaarsnest meestal op lage en beschutte plekken. Bijvoorbeeld in schuren, vogelhuisjes, opslaghokken voor tuingereedschap en in speelhuisjes voor kinderen. Het nest is rond en groeit uit tot het formaat van een grote tennisbal.

    In juni of juli verruilen hoornaarvolken hun voorjaarsnest voor een groot nest hoog in de bomen. Dat nest kan een doorsnede van 60 centimeter krijgen: een flinke skippybal. Dit nest kan ook laag in een haag of zelfs in de grond worden gemaakt.
     
  • Nesten melden
    Heeft u een nest gezien? Meld het via de pagina over hoornaar-nesten van Waarneming.nl. Zo kunnen de imkers of de provincie Utrecht zorgen voor verwijdering van het nest.
     
  • Geelpoothoornaars melden 
    Als u een geelpoothoornaar heeft gezien, horen we dat graag. Meld het via de speciale pagina over geelpoothoornaars op Waarneming.nl.
Een zomernest van een Aziatische hoornaar met een grootte van 40-60 cm. Hangt hoog in de boom aan een tak. De vorm is rond met bovenaan een punt. De kleur is gemêleerd lichtbruin. De buitenkant heeft een ongelijkmatige structuur.
Een zomernest van een geelpoothoornaar bevindt zich vaak hoog in de boom en heeft een diameter van 40-60 cm.

Geelpoothoornaar herkennen

Hoornaars zijn flink groter dan onze bekende wespen. De geelpoothoornaar is opvallend zwart met een gele band om het achterlijf. De poten zijn zwart met gele 'sokken'. Vandaar de naam geelpoothoornaar. Het Europese zusje is fors groter en heeft een vooral geel achterlijf en rode poten. 

Van links naar rechts: 1. een honingbij met zwartgeel gestreept lijf. 2. Een Duitse wesp die meer geel heeft dan zwart en die een fractie groter is dan de honingbij, namelijk gelijk aan een Euromunt. 3. Een Euromunt. 4. Een Aziatische hoornaar die weer iets groter is dan de Euromunt, die gele poten heeft en een gele band op het achterlijf. 5. Een Europese hoornaar, die nog weer groter is, een veel geler lijf heeft en rode poten.

Het is soms lastig te zien of je inderdaad te maken hebt met een geelpoothoornaar. Maak niet zomaar een mogelijke geelpoothoornaar dood. Als het geen geelpoothoornaar blijkt te zijn, is er misschien een ander nuttig insect gedood.

Een voorbeeld van een Aziatische hoornaar. Kenmerken: ongeveer 3 cm groot. Herkenbaar aan gele poten en gele ringen in het achterlijf met een geel puntig uiteinde.
De geelpoothoornaar is ongeveer 3 cm groot. Herkenbaar aan gele poten en gele ringen in het achterlijf met een geel puntig uiteinde.

Maak een foto en doe een melding

Geelpoothoornaars zijn, behalve bij verstoring van het nest, niet agressief. Je kunt ze goed benaderen en fotograferen. Op de landelijke website van Waarneming.nl kunt u de foto en locatie van de geelpoothoornaar of het nest uploaden.

Pas op met nesten; fotografeer deze alleen op een veilige afstand van minstens 5 meter. Bij verstoring van een nest binnen een straal van 3 meter kunnen de geelpoothoornaars aanvallend reageren. Ze steken en spuiten een bijtende vloeistof, die ze vooral op de ogen richten.  

Als uit uw geüploade foto blijkt dat het inderdaad om een (nest van een) geelpoothoornaar gaat, wordt de lokale contactpersoon ingeseind en gaat het draaiboek in werking. Als melder krijgt u een bericht als het inderdaad om een geelpoothoornaar gaat. Alleen bij volledige zekerheid wordt het nest verwijderd. 

Meer informatie

Ga voor uitgebreide informatie over de geelpoothoornaar naar: 
https://www.bijenhouders.nl/themas/aziatische-hoornaar/  

Ga voor lokale informatie naar de website van de imkers:  
https://bijenhoudersbaarn.nl/aziatische-hoornaar/