Wilhelminavijver

De Wilhelminavijver is een plek met geschiedenis én betekenis voor veel Baarnaars. Al meer dan honderd jaar vormt de vijver het hart van het Wilhelminapark. Tegelijkertijd kampt de vijver al jaren met een hardnekkig probleem: de bodem lekt. Door slijtage zakt het waterpeil steeds verder. In het verleden werd dit opgelost door de vijver bij te vullen met kraanwater. In een tijd waarin schoon en veilig drinkwater steeds schaarser wordt, is dat geen verantwoorde oplossing meer. 

Een foto van vroeger van de Wilhelminavijver met twee pilaren met bovenop bloemstukken op de voorgrond, en daarachter de Wilhelminavijver met water

Wat is de stand van zaken?

Voordat er een besluit genomen kan worden over het herstel van de Wilhelminavijver, is eerst onderzoek gedaan. De volgende onderzoeken zijn afgerond:

Cultuurhistorisch waardeonderzoek

De Wilhelminavijver is al meer dan honderd jaar een bijzonder onderdeel van het Wilhelminapark. Uit het onderzoek blijkt hoe rijk de geschiedenis van deze plek is. De vijver werd in 1896 aangelegd om het villapark aantrekkelijker te maken voor nieuwe bewoners. De plek groeide al snel uit tot een geliefde omgeving om te wandelen en te genieten van het groen.

Rond 1930 kreeg de vijver haar huidige, meer natuurlijke vorm met slingerende randen, paden en bijpassende beplanting. Deze landschappelijke inrichting is nog steeds herkenbaar. Samen met de omliggende villatuinen vormt de vijver één geheel dat bepalend is voor de uitstraling van de wijk.

Hoewel de vijver nu droog staat door slijtage van de bodem en de fontein niet meer werkt, zijn veel historische kenmerken nog aanwezig. De vorm van de vijver, delen van de vijverrand en oude sierelementen laten zien hoe de plek vroeger is ingericht. 

Wat betekent dit?

Het cultuurhistorisch waardeonderzoek laat zien dat de Wilhelminavijver een hoge cultuurhistorische waarde heeft. Deze waarde vormt een belangrijk uitgangspunt bij het nadenken over herstel van de vijver en het park. 

Bodemonderzoek

In 2025 is onderzoek gedaan naar de bodem onder en rond de Wilhelminavijver in Baarn. Dit onderzoek was nodig omdat de vijver lekt, het asfalt op de bodem scheuren heeft en eerder vervuild slib in de vijver is aangetroffen.

Wat blijkt uit het onderzoek?

  • Onder de vijver is de grond schoon. Er zijn geen gevaarlijke stoffen boven de normen gevonden.
  • Rond de vijver zijn kleine verhogingen van lood en PAK gemeten. Deze zijn zo laag dat zij geen risico vormen voor de gezondheid.
  • Het grondwater is schoon. Er is alleen een lichte verhoging van barium gemeten. Dit is niet schadelijk.
  • De bodem onder de vijver valt in de klasse landbouw/natuur. Dit betekent dat de bodem schoon is.
  • De bodem rond de vijver valt in de klasse wonen. Dit is normaal voor een woonwijk.

Wat betekent dit?

De bodem rond en onder de vijver is veilig en er zijn geen risico’s voor gezondheid of milieu. Het onderzoek bevestigt dat het lekken van de vijver niet heeft geleid tot vervuiling van de bodem eronder. 

Bekijk het hele Bodemonderzoek.

Boomeffect analyse

In september 2025 zijn 53 bomen rondom de Wilhelminavijver onderzocht. Dit onderzoek was nodig, omdat de vijver lekt. Zo wordt duidelijk wat het herstel van de vijver kan betekenen voor de bomen in het park.

Wat blijkt uit het onderzoek?  

  • De meeste bomen staan dicht bij de vijver. Sommige boomwortels groeien zelfs over of in de vijverrand. Dit heeft al schade veroorzaakt.
  • Veel bomen hebben hun wortels in vochtige grond onder de vijver, omdat de vijver al lange tijd lekt. De bomen zijn daardoor afhankelijk geworden van dit extra water.
  • Als de vijver wordt hersteld, verandert het wateraanbod. Dat kan voor sommige bomen negatieve gevolgen hebben. Zij kunnen hierdoor achteruitgaan of zelfs afsterven.
  • In totaal zijn 16 bomen aangemerkt als risicobomen vanwege schade of gezondheidsproblemen.

Wat betekent dit?

Het herstel van de Wilhelminavijver moet zorgvuldig gebeuren. Maatregelen voor de vijver kunnen namelijk gevolgen hebben voor de bomen eromheen.

Bekijk de hele Bomen Effect Analyse.

Planning

Totdat er een besluit is genomen over het herstel van de Wilhelminavijver, zorgt de gemeente voor regulier groenonderhoud in het park. Ook wordt de vijverbodem regelmatig schoongemaakt.

De Wilhelminavijver zoals die er nu bijligt: zonder water

Bewonersavonden

26 januari 2026

Op 26 januari 2026 is aan bewoners de uitkomst van het cultuurhistorische waardeonderzoek gepresenteerd.

26 mei 2025

Op maandag 26 mei 2025 heeft de gemeente een bewonersavond georganiseerd. Tijdens die bijeenkomst: 

  • zijn inwoners geïnformeerd over de gekozen aanpak en waarom die nodig is
  • hebben inwoners uitleg gekregen over de planning en het lopende onderzoek
  • hebben inwoners de mogelijkheid gekregen om vragen te stellen en suggesties in te brengen.

Veel aanwezigen deelden hun ideeën voor de toekomst van de vijver. Deze inbreng is opnieuw meegenomen in de opvolgende fase: het maken van het ontwerp. 

Vervolg

Wilt u op de hoogte blijven en wilt u meedenken? Bij belangrijke stappen informeren wij u via:

  • Gerichte brieven aan omwonenden
  • Deze pagina
  • Lokale en social media